جنبش جوانان و کارگران در اروپا

دولت‌های کاپیتالیستی اروپایی در صورت غلبه بر اعتراضات موجود، مطمئنا با امواج انقلابی تازه‌ای روبرو خواهند شد؛ چون‌که با چالش‌های جدی ساختاری طرف‌ اند. رقابت‌های امپریالیستی، تدارک برای جنگ و بحران ارگانیک طبقه‌ی حاکم، شرایط انقلابی را پدید آورده است. نارضایتی از سیاست‌های لیبرالی و راست‌میانه، پایه‌های اجتماعی و طبقاتی احزاب اصلی بورژوایی را به تحلیل برده است. تغییراتی که تاکنون احزاب راست افراطی از آن سود برده اند، و اما جنبش‌های موجود چشم انداز تازه‌ای می‌گشایند. راستِ پوپولیست با جهت‌دهی این نارضایتی به سیاست‌های ضد مهاجرتی و بیگانه هراسی توانسته اند نفوذ بیش‌تری به‌دست آورند. اوج‌گیری آلترناتیو برای آلمان، اجتماع ملی در فرانسه، رفرم یوکی در بریتانیا و دولت جورجا ملونی در ایتالیا، نمونه‌های برجسته‌ی آنست، گرایش غالبی که می‌توان در هرکشور اروپایی نشان داد.

گفتمان سوسیالیستیمطالب رسیدهصفحه اصلیکارگر

بصیر زیار

«تمدن و عدالت بورژوایی هربار که بردگانی از این‌گونه به پا می‌خیزند و بر ضد خدایگان‌های خویش، قیام می‌کنند، چهرۀ شوم خود را به همین‌سان نشان می‌دهند. در این‌گونه لحظات است که این تمدن و عدالت، نقاب از چهره بر می‌دارد تا سیمای همان وحشی‌گری بی‌نقاب و انتقام جویی بی‌قانونی که هستند، آشکار گردد. (مارکس، جنگ داخلی فرانسه). بلی! این بار نیز هزاران جوان و نوجوان با با توم و گاز اشک‌آور در قلب اروپا بی‌رحمانه مورد حمله قرار گرفتند و صدها تن راهی زندان‌ها شدند. در هفته‌ای که گذشت هفت‌هزار نیروی پولیس ضد شورش با پشتیبانی ارتش در پاریس و شهرهای دیگر به مصاف شاگردان مدارس و کارگران رفتند.

این حرکت که از جوانان و نوجوانان فرانسه آغاز شد، با حمایت کارگران و دانش‌جویان همراه گردید. اینک دامن‌گیر ایتالیا، اسپانیا، بلژیک، آلبانیا و صربستان شده است و اخیراً آتش این موج به سویدن نیز سرایت کرده است. ترس، حاکمانِ اروپا را فرا گرفته و رسانه‌های رسمی و حاکم می‌کوشند، اطلاعاتی کمتری منتشر سازند.

این رویایی خیابانی بخش‌های وسیع جامعه را فرا گرفته است. کارگران، دانشجویان و همه اقشار محروم جامعه، این بار با مطالبات طبقاتی و زندگی بهتر به میدان آمده اند. جوانان فرانسه فریاد می‌کشند: «ما می‌خواهیم زندگی کنیم، نه فقط زنده بمانیم» «اَی سر زمینِ روشنگری، چه‌کسی چراغت را خاموش کرده است!» « ما معلم می‌خواهیم، آن‌ها برای ما پولیس می‌فرستند».

اعلان رویارویی و برپایی بریکاردهای خیابانی در برابر حاکمیت بورژوایی، سنت دیرینه و انقلابی فرانسوی‌هاست. این بار نیز صبر و بردباری به پایان رسیده و اقشار محروم بیش از این، طاقت ندارند که این همه، نابرابری و محرومیت را تحمل کنند. دیگر بس است و کارد به استخوان رسیده است. در حاکمیت بورژوایی که مدام داد از برابری شهروندان و حقوق بشری زده می‌شود. چطور است که جوانان و نوجوانان از نابرابری و تفاوت فاحش امکانات و شرایط آموزشی مدارس رنج می‌برند و بالاخره دست به اعتراض و شورش می‌زنند.

این‌جا مشکل فقط کمبود بودجه نیست، مشکل اصلی تفاوت طبقاتی است. شهرهای اروپایی مانند اکثریت شهرهای جهان، نمی‌تواند تفاوت‌های طبقاتی را در جغرافیای شهری خود، از انظار، پنهان نگهدارند. امروز به‌جای تفاوت شهر و ده، تفاوت‌ها را میان شرق و غرب، شمال و جنوب یک شهر می‌توان به تماشا نشست. مشکلی که از آن، به‌نام جدایی فضایی یا فضای اجتماعی نام می‌برند. «از مطالعات در مورد تقسیمات فضای اجتماعی بیانگر این‌ است که طی دو دهه‌ی گذشته، جدایی اقتصادی – اجتماعی در اروپا و ایالات متحده امریکا افزایش یافته است (Boschoff & Renrdon, 2013). در مناطق کارگری و مهاجر نشین (طبقه تحتانی جدید) به کلاس‌های درسی مزدهم، ساختمان‌های فرسوده و کمبود جدی معلمان شایسته روبرو هستید که در ساحات اعیانی و ثروتمندان، از هیچ‌ یک از آن، خبری نیست. مشکلات جوانان و خانواده‌های آنان، تنها به این محدود نمی‌شود. دشواری‌های مسکن، فقر، اعتیاد و خشونت را به آن اضافه کنید تا تصویری بهتری از بینوایان قرن بیست‌ویکم در قلب جهان «متمدن» به‌دست آورید.

وضعیت آموزشی و معیشتی و نا برابری فرصت‌های رشد و اشتغال را از آنان می‌گیرد. مشکل مدارس نه فقط یک مطالبه‌ی صنفی؛ بلکه بخشی از یک واقعیتِ کلی، یک جامعه‌ی طبقاتی است. مدرسه یک نهاد بی‌طرف و غیرطبقاتی نیست. زبان و سرمایه‌ی‌ فرهنگی، آینده کودکان و جوانان را رقم می‌زنند. این حقیقت است که توسط دانشمندان علوم اجتماعی، از جمله بوردیو مورد تحلیل و بررسی قرارگرفته است. از همین‌روست که کارگران، دانشجویان، احزاب کمونیست و چپ، همه به میدان آمده اند تا با همنوایی با دانش‌آموزان، با ستم و نابرابری طبقاتی تعین تکلیف کنند.

دولت‌های جنگ افروز بورژوایی چندین سال است که بودجه‌ها و دارایی‌های جامعه را هزینه‌ی جنگِ امپریالیستی می‌کنند تا از هژمونی رو بزوال خود با چنگ و دندان پاسداری کنند. هزینه‌ی جنگ اوکراین با میلیاردها یورو و محروم کردن اروپا از انرژی ارزان روسیه، امروز اثرات خود را بر زندگی جامعه، به‌ویژه طبقات و اقشار پائین نشان می‌دهد.

از زمانِ جنگ اوکراین و سپس جنگ غزه و ایران، بهای انرژی، موادغذایی و دیگرنیازمندی‌های ضروری خانواده‌ها، افزایش چشم‌گیری نموده است. تورمِ رو به افزایش که هر روز، تعداد بیشتری را در اروپا به‌زیر خطِ فقر می‌کشد. در بحبوحه‌ی این همه فقر و بینوایی روز افزون، رهبران و سیاستمداران، با کاهش هزینه‌های رفاهی و آموزشی، هزینه‌های نظامی را به‌طور سرسام آوری افزایش می‌دهند.

اگر پنج‌سال پیش حکومت‌ها حاضر نبودند که ۱٪ تولید ناخالص ملی را به تعهدات نظامی ناتو تخصیص دهند، اینک با تب و جنون جنگ طلبی حاضرند که مخارج نظامی را تا سقف ۵٪ تولیدِ ناخالص ملی، ارتقا دهند.

رسانه‌های بورژوایی، سخنگویان و کارشناسان دلقک آن‌ها، با وجود حقایق آشکار و عظمت و اهمیت جنبشی که هشتصد هزار معترض را تنها در یک روز، و آن‌هم، در یک کشور، در فرانسه به خیابان‌ها می‌آورد. می‌خواهد آن را به یک کلمه، تقلیل دهند، «تخریب‌گر». می خواهند تمام توجه‌ها را به شکستن و تخریب چند مغازه و سوختن چند ماشین خلاصه کنند. این‌که به صدا و مطالبات اکثریت محروم گوش داده نشده است و آن‌ها سرانجام جبرا سر از خیابان در آورده اند تا خواست‌های شان را فریاد کنند، با باتوم، گاز اشک‌آور، پولیس‌های ضدشورش و دست‌بند استقبال می‌شوند، کلمه‌ای به زبان نمی‌آورند. خشونت، خشونت می‌آفریند. چنان‌که یک دهقان ایتالیایی به‌خوبی گفته بود: «ما دشمن هیچ کس نیستیم، آن‌ها هستند که به ما اعلان جنگ داده اند».

در منطق بورژوایی ثروت و اقتدار، مستلزم فقر و فرودستی طبقات محکوم است و خشونت‌های دولتی، دفاع از جامعه و قانون تلقی می‌شود. خشنونت بورژوایی و پاسخ متقابل کارگران و نیروهای معترض و انقلابی، در تاریخ و از جمله، در تاریخِ با شکوه فرانسه، پدیده‌ای، تازه نیست. آغازگرخشونت همیشه دستگاه سرکوب بورژوایی بوده است. «پاریس کارگری با قربانی کردن قهرمانه‌ای خود، بناها و یادمان‌های تاریخی‌ای را طعمه‌ای شعله‌های آتش کرد که اربابانش تن زنده‌ای پرولتاریا را قطعه قطعه می‌کنند، چرا می‌بایستی بتوانند با پیروزی و فخر تمام به بناهای دست نخورده، مسکن‌های که ترکشان کرده بودند، دوباره قدم بگذارند (مارکس، جنگ داخلی فرانسه). وقایع با شکوه در اروپا رقم می‌خورد. جایی که انقلابیون، دوباره به خیابان‌ها برگشته اند تا کار سرمایه‌داری را در همین نیمه‌ی اول قرنِ جاری، یک‌سره کنند.

«شبح در اروپا می‌چرخد: شبح کمونیسم» (مانیفست حزب کمونیست). سیاستمداران و سخنگویان بورژوایی بعد از محکومیت «تخریب‌گر» برای علت‌یابی، نه به خواست‌ها متعرضان اعتنا می‌کنند و نه واقعیت‌های میدانی، برای شان اهمیت دارد؛ بلکه سر راست به سراغ چپ افراطی یا همان کمونیست‌های انقلابی و خطرناک می‌روند و این آشوب را کار و تحریک افراطیون چپ، این «شر مطلق» می‌دانند. شگردی که بهیچ‌وجه تازه‌گی ندارد. حاکمیت بورژوازیی این را نیز به‌خوبی می‌داند که تشدید و رشد مبارزه‌ای طبقاتی که حاکمیت آنان را تهدید و منافع کارگران و اقشار محروم اجتماعی را تامین کند، چیزی جز یک جنبش کمونیستی نیست. «کمونیست‌ها حزب خاصی نیستند که در برابر دیگر احزاب کارگری قرار گرفته باشد. آن‌ها هیچ‌گونه منافعی، که از منافع کلیه‌ی پرولتاریا جدا باشد، ندارند.» (مانیفست...). دولت و احزاب بورژوایی، اعم از لیبرال و راست، از سوسیال دموکراسی تا راست افراطی در چنین مواقعی سر از یک گریبان می‌کشند و با تمام قوت، فقط در پی‌برقراری نظم و قانون اند. چنانچه مارین لوپن، رهبر راست افراطی در فرانسه و مخالف رژیم مکرون، هم‌صدا با رژیم، علناً از سرکوب معترضان و برقراری نظم و قانون به دفاع برخاست.

دولت‌های کاپیتالیستی اروپایی در صورت غلبه بر اعتراضات موجود، مطمئنا با امواج انقلابی تازه‌ای روبرو خواهند شد؛ چون‌که با چالش‌های جدی ساختاری طرف‌ اند. رقابت‌های امپریالیستی، تدارک برای جنگ و بحران ارگانیک طبقه‌ی حاکم، شرایط انقلابی را پدید آورده است. نارضایتی از سیاست‌های لیبرالی و راست‌میانه، پایه‌های اجتماعی و طبقاتی احزاب اصلی بورژوایی را به تحلیل برده است. تغییراتی که تاکنون احزاب راست افراطی از آن سود برده اند، و اما جنبش‌های موجود چشم انداز تازه‌ای می‌گشایند. راستِ پوپولیست با جهت‌دهی این نارضایتی به سیاست‌های ضد مهاجرتی و بیگانه هراسی توانسته اند نفوذ بیش‌تری به‌دست آورند. اوج‌گیری آلترناتیو برای آلمان، اجتماع ملی در فرانسه، رفرم یوکی در بریتانیا و دولت جورجا ملونی در ایتالیا، نمونه‌های برجسته‌ی آنست، گرایش غالبی که می‌توان در هرکشور اروپایی نشان داد. افزایش نفوذ جناح راست افراطی نه یک تصادف و نه یک پدیدۀ بیرونی برای نظام سرمایه‌داری بلکه همزاد آنست و در شرایط بحرانی، زمانی‌که موتور حرکی جناح لیبرال با تشدید رقابت و تضادهای طبقاتی به گِل می‌نشیند، سرمایه‌داری جناح دیگری را احضار می‌کند. راست افراطی.

دغدغه و ترس اصلی بورژوازی دایماً این بوده است که جنبش مستقل و انقلابی طبقه‌ی کارگر پا به میدان بگذارد؛ زیرا چنین جنبش کابوس بورژوازی را حقیقت می‌بخشد. جنبشی که کلیت سرمایه‌داری را هدف می‌گیرد و عبور انقلابی از آن را متحقق می‌سازد. جنبش جاری اروپا این چشم انداز را در دسترس قرار می‌دهد و در این مرحله، اروپا بیش از همه، به احزاب انقلابی که با سوسیال دموکراسی مفلوک تعین تکلیف کرده باشد، نیازمند است. احزابی که بتوانند پاسخگوی شرایط انقلابی باشند.

لطفا نظرات خود را با ما شریک سازید

مخاطبین گرامی برای برقراری ارتباط با اتحاد مبارزان سوسیالیست می‌توانید با استفاده ازین فورم با ما در ارتباط باشید، سوالات و نظراتتان را با ما در میان بگذارید، با ما بیشتر آشنا شوید و گزارشات تصویری، صوتی و نوشتاری خود را برای ما ارسال کنید.