بخش دوم: نقدها و پرسشهای حلقات مطالعاتی اخگر و روستاخیز
در متن طالبان فاشیسم دینی معرفی شده . در حالیکه بحش دیگر از سرکوب شان فرهنگی نیز است بنابراین این پرسش مطرح میشود که طالبان بر پایه کدام ویژگیها فاشیسم نامیده میشوند؟ آیا این مفهوم صرفاً بهعنوان یک تعبیر سیاسی به کار رفته یا بر یک تعریف مشخص نظری استوار است؟ _ نقد دوم : بیانیه بهدرستی بر نقش قدرتهای خارجی در گسترش جنگ و تقویت جریانهای ارتجاعی اشاره میکند، اما بیشترین تمرکز خود را بر امپریالیسم آمریکا قرار داده است. در حالی که افغانستان در دهههای اخیر عرصه رقابت چندین قدرت منطقهای و جهانی بوده است. تحلیل علمی باید نشان دهد که چگونه تضاد میان این قدرتها بر وضعیت داخلی افغانستان اثر گذاشته و چگونه هر یک در مقاطع مختلف از نیروهای متفاوت حمایت کردهاند.
مطالب رسیدهگفتمان سوسیالیستی
در ادامه سوالات و نقدهای قبلی دوباره مینویسیم :
_ نقد اول : در متن طالبان فاشیسم دینی معرفی شده . در حالیکه بحش دیگر از سرکوب شان فرهنگی نیز است بنابراین این پرسش مطرح میشود که طالبان بر پایه کدام ویژگیها فاشیسم نامیده میشوند؟ آیا این مفهوم صرفاً بهعنوان یک تعبیر سیاسی به کار رفته یا بر یک تعریف مشخص نظری استوار است؟
_ نقد دوم : بیانیه بهدرستی بر نقش قدرتهای خارجی در گسترش جنگ و تقویت جریانهای ارتجاعی اشاره میکند، اما بیشترین تمرکز خود را بر امپریالیسم آمریکا قرار داده است. در حالی که افغانستان در دهههای اخیر عرصه رقابت چندین قدرت منطقهای و جهانی بوده است. تحلیل علمی باید نشان دهد که چگونه تضاد میان این قدرتها بر وضعیت داخلی افغانستان اثر گذاشته و چگونه هر یک در مقاطع مختلف از نیروهای متفاوت حمایت کردهاند.
_ نقد سوم : از قومیت و ستم قومی سخن به میان آمده اما توضیح نمیدهید که مسئله ملی در افغانستان چگونه باید حل شود. آیا الگوی دولت متمرکز مناسب است؟ آیا نوعی تمرکززدایی لازم است؟ نسبت میان وحدت ملی و حقوق برابر اقوام چگونه تعریف میشود؟
_ نقد چهارم : امپریالیسم در متن بیشتر بهصورت یک ساختار اقتصادی جهانی معرفی شده است تا یک رابطه مشخص میان قدرتهای متخاصم. در حالی که اندیشمندان و فیلسوفان انقلابی تأکید کرده اند که امپریالیسم تنها یک نظام اقتصادی نیست بلکه سیستمی از رقابت میان قدرتهای امپریالیستی نیز هست. بنابراین تحلیل امپریالیسم نباید صرفاً به نقد سرمایه مالی یا سلطهه سرمایه محدود شود، بلکه باید تضاد میان قدرتهای امپریالیستی و تأثیر آن بر کشورهای تحت سلطه را نیز توضیح دهد.
_ نقد پنجم : بیانیه بیشترین تمرکز خود را بر ایالات متحده دارد، اما کمتر نشان میدهد که چگونه رقاببت میان آمریکا، چین، روسیه، اتحادیه اروپا و قدرتهای منطقهای، وضعیت افغانستان را شکل داده است. از نگاه علمی نادیده گرفتن تضاد میان قدرتهای بزرگ، تحلیل را از حالت دیالکتیکی خارجی میکند.
_ نقد ششم : متن جهانیشدن را عمدتاً استمراز منطق انباشت سرمایه معرفی میکند. این تحلیل در سطحی کلی قابل قبول است، اما جهانیشدن تنها یک فرایند اقتصادی نیست بلکه همزمان عرضهای از انتقال فناوری، تحول در ترکیب طبقات، دگرگونی شیوههای تولید، شکلگیری شبکههای ارتباطی و تغییر اشکال مبارزه اجتماعی نیز هست. اگر جهانیشدن فقط به گسترش سرمایه تقلیل یابد، بسیاری از پدیدههای جدید از جمله سازمانیابی دیجیتال، مهاجرت گسترده نیروی کار و اشکال جدید مقاومت اجتماعی، از تحلیل حذف میشوند.
_ هفتمین نقد : بیانیه بخرانهای سرمایهداری را بیشتر به گرایش نزولی نرخ سود و انباشت سرمایه پیوند میدهد. این تحلیل ریشه در سنت مارکسیستی دارد، اما قرار برداشت ما تنها بحران اقتصادی دامن گیر انسان امروز نیست بلکه بحرانهای زیستمحیطی، فناوری، مشروعیت سیاسی، مهاجرت و امنیت نیز به همان اندازه اهمیت یافتهاند. یک تحلیل دیالکتیکی باید این بحرانها را در پیوند متقابل با یکدیگر بررسی کند.
_ نقد هشتم : نبود تحلیل از اقتصاد مواد مخدر، اقتصاد جنگ و اقتصاد غیررسمی است. افغانستان طی چند دهه گذشته تنها تحت تأثیر سرمایهداری کلاسیک نبوده، بلکه اقتصاد آن با قاچاق، کمکهای خارجی، شبکههای غیررسمی و جنگ پیوند خورده است. این ساختار اقتصادی ویژه، در شکلگیری طبقات، دولت و نیروهای سیاسی نقش تعیینکننده داشته است، اما در بیانیه جایگاه شایستهای ندارد.
پرسشهای که در جریان مطالعه برای ما خلق شده نیز خدمت شما ارسال است .
* نقش ساختارهای قبیلهای، قومی و تاریخی در پیدایش طالبان چیست و چگونه با تحلیل طبقاتی پیوند میخورد؟
* آیا میتوان طالبان را صرفاً محصول امپریالیسم دانست، یا باید عوامل داخلی را نیز هموزن دانست؟
* برنامه مشخص شما برای حل مسئله ملی و برابری اقوام چیست؟
* چگونه میتوان میان مبارزه طبقاتی و مبارزه علیه ستم قومی تعادل برقرار کرد؟
* اگر طالبان سقوط کنند، چه نوع دولت و با چه ساختار سیاسی جایگزین آن خواهد شد؟
* چگونه میتوان از تکرار تجربه شکست دولتهای پیشین افغانستان جلوگیری کرد؟
* جایگاه چین، روسیه، هند، پاکستان، ایران و کشورهای خلیج فارس در تحلیل شما از افغانستان چیست؟
* اگر یک حکومت ضد آمریکایی باشد اما ضد دموکراتیک و ضد مردمی نیز باشد، آیا از نظر شما ضد امپریالیست محسوب میشود؟
* برنامه اقتصادی مشخص شما برای دوران پس از استقرار حکومت مورد نظر چیست؟
* اگر انقلاب به پیروزی برسد، راهبرد شما برای حفظ استقلال اقتصادی در برابر فشارهای جهانی چیست؟
باحرمت .
حلقات مطالعاتی اخگر و روستاخیز
۱جولای۲۰۲۶
افغانستان
لطفا نظرات خود را با ما شریک سازید
مخاطبین گرامی برای برقراری ارتباط با اتحاد مبارزان سوسیالیست میتوانید با استفاده ازین فورم با ما در ارتباط باشید، سوالات و نظراتتان را با ما در میان بگذارید، با ما بیشتر آشنا شوید و گزارشات تصویری، صوتی و نوشتاری خود را برای ما ارسال کنید.